كارشناس ايران شناسي استان كرمان: ارگ بم، بزرگترين مجموعه خشتي جهان است.

گلاب زاده ضمن بيان اين مطلب در برنامه ايران زمين افزود: مصالح اين بنا بيشتر خشت خام است و در مكانهائي به ندرت از سنگ و آجر و تنه درخت خرما نيز استفاده شده است.
وي در ادامه در امان ماندن تنه درخت خرما از آسيب موريانه را يادآور شد و گفت: نگاه عميق و تفكر منطقي مردم بم موجب شده است تا بهترين مصالح را براي ارگ بم انتخاب كنند و به همين دليل پوشش سقف هاي ارگ، از تنه درخت خرماست.
گلاب زاده همچنين بهره برداري مردم از ارگ بم تا حدود صدسال پيش را مطرح كرد و افزود: هنوز كساني وجود دارند كه در ارگ بم متولد شده اند و اكنون در شهر بم زندگي مي كنند.

كارشناس بخش ايران زيبا: شاهكارهاي معماري اسلامي در اصفهان فراوان است.

نيك آئين با بيان اين مطلب در برنامه ايران زمين افزود: آثار تاريخي اصفهان بهترين نمونه هاي به جا مانده از سبك هاي مختلف معماري ايران و شاهكار معماري پس از ظهور اسلام است.
وي در ادامه آثار تاريخي اصفهان را نشانگر ذوق و انديشه پديد آورندگان آنها دانست و گفت: در آثار تاريخي اصفهان مي توانيم انواع و اقسام گنبد سازي، كاشي سازي، گچ كاري، منبت كاري و خوشنويسي را در عاليترين شكل مشاهده كنيم.
نيك آئين آثار باستاني اصفهان را منحصر به دوران پس از اسلام بويژه دوره سلجوقيان و صفويان دانست و افزود: از دوران پيش از اسلام تنها يك آتشكده در اصفهان در كوه آتشگاه و پلي مربوط به دوران ساساني معروف به پل شهرستاني يا پل جي باقي مانده است.
نيك آئين تعداد آثار تاريخي و باستاني شهر اصفهان را حدود 3000 اثر دانست و گفت: استان اصفهان با حدود دو برابر اين تعداد، منطقه را به يك گنجينه عظيم تاريخ بشري مبدل ساخته است.

محمدرضا طهماسب پور پژوهشگر تاريخ عكاسي ايران: اولين عكس هاي آثار باستاني ايران از مجموعه تخت جمشيد گرفته شده است.

طهماسب پور با بيان اين مطلب در برنامه ايران زمين به قدمت عكس هاي تخت جمشيد پرداخت و گفت: اولين عكس ها از آثار باستاني تخت جمشيد به سال 1274 هجري قمري توسط يك افسر ايتاليائي به نام لوئيجي پِشِه گرفته شد.
وي در ادامه يادآور شد كه اين افسر ايتاليائي عكس هاي بسياري از مناطق مختلف ايران گرفته است و در معرفي آن مناطق گفت: لوئيجي پِشِه از گنبد سلطانيه و طاق بستان در كرمانشاه عكس هاي زيبائي گرفته است.
طهماسب پور عكس دو ستون دوره اشكانيان در روستاي باستاني خرعه را كه توسط ناصرالدين شاه گرفته شده مورد توجه قرار داد و گفت: اين عكس به نوعي نشانگر اولين كاوش روش مند در آثار باستاني ايران است كه از نظر علم باستان شناسي نيز حائز اهميت است

كارشناس برنامه ايران زيبا: آثار تاريخي فراواني از دوره ايران باستان تا سده هاي پيش در همدان وجود دارند.

اسكندري با بيان اين مطلب در برنامه ايران زمين افزود: در استان همدان 1028 اثر تاريخي شناسائي شده كه از اين تعداد، 664 اثر به تپه ها و تل هاي باستاني، 128 اثر به مساجد و اماكن متبركه، 26 پل قديمي، 39 حمام قديمي، 22 غار و 139 اثر به بناهاي باستاني تعلق دارند.
وي در ادامه تپه هگمتانه را يكي از مهم ترين و قديمي ترين آثار باستاني همدان خواند و گفت: 30 هكتار از شهر در دل تپه قرار دارد كه حدود 7 يا 8 هكتار آن حفاري شده و برج و باروهاي شهر و مقداري از معماري شهر به دست آمده است كه اين قسمت ها در زير سوله آماده بازديد علاقمندان است.

سوگنامه؛ به ياد مردی برای تمام فصول معمارانه

):

. . . تعریف درست معماری بطوریکه آن را از یک مجسمه متمایز کند، عبارت است از هنر طراحی مجسمه برای یک مکان خاص و جانمایی آن در آنجا بر اساس مناسب‎ترین اصول ساختمان.

اتین لویی بوله (Etienne-Louis Boullee):

معماری چیست؟ آیا من آن را همسو با ویتروویوس به عنوان هنر ساختمان تعریف خواهم کرد؟ نه. این تعریف دارای یک اشکال اساسی است. انسان برای ساختن باید از تصور خود استفاده کند. نیاکان ما کاشانه‎شان را تنها پس از اینکه شکل آن را تصور می‎کردند، می‎ساختند. این فرآورده ذهنی و خلاقیت هست که معماری را تشکیل می‎دهد، اینک ما می‎توانیم آن را به عنوان هنر تولید هر نوع ساختمان و به حد کمال رساندن آن تعریف کنیم. بدین ترتیب هنر ساختمان تنها یک هنر ثانوی است که به نظر می‎رسد برای نامیدن بخش علمی معماری مناسب باشد.

آدولف لوس (Adolf Loss):

زمانی که ما با یک تپه و توده خاک به طول شش فوت و عرض سه فوت در جنگل روبرو می‎شویم که با استفاده از بیل به شکل یک هرم روی هم انباشته شده است، به فکر فرو می‎رویم و چیزی در درون ما می‎گوید: اینجا کسی دفن شده است. آن توده خاک معماری است.

لوکوربوزیه (Le Corbusier):

. . . اینکه معماری در لحظه‎ای از خلاقیت بوجود می‎آید، یک حقیقت انکارناپذیر است، زمانی که ذهن درگیر چگونگی تضمین استحکام یک ساختمان و نیز تأمین خواسته‎هایی برای آسایش و راحتی است، برای رسیدن به هدفی متعالی‎تر‎ از تأمین نیازهای صرفاً کارکردی برانگیخته می‎شود و آماده می‎گردد تا توانایی‎های شاعرانه‎ای را به معرض نمایش گذارد که ما را برمی‎انگیزانند و به ما لذت و سرور می‎بخشند.

سرنیکولاس پوزنر (Sir Nikolaus Pevsner):

آلونک چتری دوچرخه یک ساختمان است و کلیسای لینکلن (Lincoln Cathedral) نمونه‎ای از معماری می‎باشد. تقریباً هر چیزی که فضا را به میزان کافی برای انسان محصور می‎کند تا آدمی به درون آن نقل مکان کند، یک ساختمان است. اصطلاح معماری تنها ساختمان‎هایی را در برمی‎گیرد که با هدف برخورداری از جاذبه زیبایی‎شناسانه طراحی شده‎اند.

لویی کان (Louis Kahn):

. . . معماری وجود خارجی ندارد. تنها اثر معماری است که وجود دارد. معماری در ذهن موجود است. شخصی که یک کار معماری انجام می‎دهد، در حقیقت آن را به روح معماری عرضه می‎کند . . . روحی که سبک نمی‎شناسد، تکنیک نمی‎شناسد، متد نمی‎شناسد و تنها منتظر آن است که خود را به معرض نمایش بگذارد. بدین ترتیب معماری تجسم واقعیات غیر قابل سنجش می‎باشد.

آفرینش معماری

معماری به مفهوم اصیل آن با وظیفه دشوار ساختن چیزی که از قبل وجود ندارد، درگیر است. به بیان بهتر معماری نوعی آفرینش محسوب می‎شود که به هیچ عنوان تقلید را نمی‎پذیرد. آفرینش چشمه جوشان هنرهاست و آثار بزرگ هنری در پرتو نور آفرینش‎گری خالقان خود پا به عرصه وجود نهاده‎اند. بواسطه آفرینش است که اثری بدیع و جدید در حوزه هنر و معماری زاده می‎شود و موجبات ارتقای وضع موجود را فراهم می‎آورد.

هر عمل تازه‎ای در ساختن چیزی در مقوله آفرینش قرار می‎گیرد، خواه محصول آن زیبا باشد یا نازیبا. آفرینندگی در هنر و معماری بر نوعی از فعالیت اشاره دارد که به منظور ایجاد یک طرح جهت پیدا می‎کند. اما واضح است که این فعالیت به تنهایی طرح محسوب نمی‎شود، زیرا طراحی متضمن ابتکار می‎باشد و بدون ابتکار طراحی غیر ممکن است. در كنار ساير عوامل مؤثر بر شکل‎گیری معماری، نمي‌توان نقش ابداع و خلاقيت هنرمند را در شكل دادن به هرگونه اثر هنري و از جمله آثار معماري ناديده گرفت، زیرا نیروی هنرورانه ذهن آدمی نیرویی زاینده است و همین زایش و خلاقیت وجودی آدمی است که تاریخ هنر را شکل داده است. آفرينش هنري نیز در مرحله نهايي توسط هنرمند تحقق مي‌يابد و اوست كه بازتاب و تأثير عوامل گوناگون را در معماري به نمایش می‎گذارد.

کار معمار به عنوان یک شخصیت آفریننده طی طریق در یک فرایند مستمر آفرینش هنری است، فرایندی که از یک انگیزه اصلی که خود چکیده یک سلسله انگیزه‎های دیگر است آغاز و به ایجاد طرح نهایی می‎انجامد. طراح چیزی را از چیزی بوجود نمی‎آورد، بلکه او چیزی نو خلق می‎کند و در این راه از قدرت تخیل خود کمک می‎گیرد. بنابراین غیر ممکن است که یک طرح را از پیش بتوان شناخت و یا قانونی برای نحوه طراحی وضع نمود.

آفرینش کار خداست و چون انسان آفریده اوست، قادر به آفرینش می‎باشد. یگانه معمار هستی با دمیدن روح آفریننده خویش در کالبد انسان او را جانشین خود بر روی زمین قرار داد. همان گونه که خداوند با دمیدن روح خلاقه خود در جسم بی جان آدمی را می‎آفریند، انسان نیز در مقام جانشین وی با دمیدن روح خلاقه خود در کالبد مواد خام و بی‎جان به آنها زندگی می‎بخشد و بدین سان هنر از انسان زاییده می‎شود. بدین ترتیب خداوند و آدمی دو حد مقوله آفرینش به شمار می‎روند که در هر آفرینش بایستی به این دو حد توجه نمود و در آنها تفکر کرد.

هرچند مطالب یاد شده در نگاه اول ممکن است بدیهی و ساده به نظر برسند، اما تعمق بیشتر در مفهوم آفرینش ما را از وظیفه خطیر و نقش اساسی یک معمار در آفرینش فضاهای معماری آگاه می‎سازد. با اینکه دانش ما در مورد نیروی خلاقه ذهن بسیار کم است، اما به جرأت می‎توان گفت که این نیرو در عرصه‎های آفرینش حد و مرزی نمی‎شناسد و همچنان در طریق آفرینندگی گام برخواهد داشت و عرصه‎های جدیدی را در برابر دیدگان بشر خواهد گشود.  

ارزش اجتماعی فضاهای عمومی  

Urban Architecture

 دانشگر اینبار در تالار وزارت کشور